Tünel Su Yalıtımı Nedir?
Tünel su yalıtımı; metro, karayolu ve demiryolu tünelleri, yaya ve araç alt geçitleri, aç-kapa yapılar, servis galerileri ve kollektörler gibi yer altı yapılarında betonarme kaplamayı çevredeki zeminden ve yeraltı suyundan ayıran kesintisiz bir yalıtım sistemidir. Tünel kaplaması inşa edildikten sonra yalıtım katmanına bir daha ulaşılamaz; bu yüzden sistemin yapının servis ömrü boyunca çalışacak şekilde ilk seferde doğru seçilmesi ve uygulanması gerekir.
Sembol Yalıtım, İstanbul Sancaktepe merkezli ve Antalya şubesi bulunan bir yalıtım firmasıdır; yer altı yapılarında su yalıtımını proje dokümanları, şartname ve şantiye programıyla uyumlu biçimde planlar.
Tünellerde Su Hangi Sorunlara Yol Açar?
- Kaplama betonunda damlama ve yüzeyden su akışı
- Donatıda korozyon ve betonda kabuk atma
- Soğuk havalarda tavan ve yol yüzeyinde buzlanma riski
- Aydınlatma, havalandırma ve sinyalizasyon ekipmanında arıza
- Derz ve çatlak ağızlarında kireç birikintisi, drenaj hatlarında tıkanma
- Bakım ve onarım için trafiğin kapatılmasından doğan işletme kayıpları
Tünel Yalıtımında Kullanılan Sistemler
Geomembran Sistemleri
Tünel yalıtımında en yaygın çözüm PVC veya FPO gibi termoplastik geomembranlardır. Önce püskürtme beton ya da betonarme yüzeye koruyucu geotekstil serilir, ardından geomembran rulolar yerleştirilip bindirmeler otomatik kaynak makinesiyle çift sıra halinde kaynaklanır. İki kaynak hattı arasındaki kanala basınçlı hava verilerek kaynakların sızdırmazlığı test edilir. Üst yüzeyi farklı renkte üretilen sinyal tabakalı membranlar, uygulama sırasında oluşan hasarların gözle fark edilmesini kolaylaştırır.
Drenajlı ve Tam Kapalı Sistem
Drenajlı (şemsiye) sistemde yalıtım tonoz ve yan duvarları kaplar, su membranın arkasından yan drenaj borularına yönlendirilir. Tam kapalı sistemde ise yalıtım taban dahil tüm kesiti sarar ve yapı su basıncını taşıyacak şekilde tasarlanır. Hangisinin seçileceğine zemin, su basıncı ve çevresel koşullar dikkate alınarak proje aşamasında karar verilir.
| Sistem | Su yönetimi | Uygun koşul | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Drenajlı (şemsiye) | Su toplanıp drenaj hattına verilir | Drenaja izin verilen, düşük basınçlı zeminler | Drenaj hatlarının bakımı |
| Tam kapalı | Su yapı dışında tutulur | Yüksek yeraltı suyu, drenajın kısıtlandığı alanlar | Yapının su basıncına göre tasarımı |
| Püskürtme likit membran | Betona yapışık sürekli katman | Karmaşık geometri, kısa kesitler | Yüzey hazırlığı ve kalınlık kontrolü |
Aç-Kapa Yapılar
Aç-kapa yöntemiyle yapılan istasyon ve tünellerde yalıtım; temel, perde ve üst döşemede kesintisiz bir zarf oluşturacak şekilde uygulanır. Temeldeki membran perdeye bindirme payıyla bağlanır, üst döşeme yalıtımı da perde yalıtımıyla birleştirilerek süreklilik sağlanır. Bu yaklaşım, temel su yalıtımı prensiplerinin büyük ölçekli bir uygulamasıdır.
Derz ve Bölmelendirme Detayları
Döküm ve dilatasyon derzlerinde su tutucu bantlar kullanılır. Geomembran, bölmelendirme bantlarıyla bölümlere ayrılarak olası bir hasarda suyun membran arkasında yayılması sınırlanır; bölmelere yerleştirilen enjeksiyon hortumları gerektiğinde sonradan enjeksiyon yapılmasına imkân verir.
Kimler İçin Uygun, Hangi Durumda Farklı Çözüm Gerekir?
Tünel su yalıtımı hizmetimiz; altyapı yüklenicileri, belediyeler ve kamu kurumları, metro ve raylı sistem projeleri ile alt geçit, servis tüneli, galeri ve kapalı otopark rampası yapan firmalar için uygundur.
İstanbul'da yoğun yapılaşma nedeniyle yer altı yapıları çoğu zaman mevcut binalara, altyapı hatlarına ve dere yataklarına yakın inşa edilir; bu da drenajın kısıtlandığı ve detay sayısının arttığı kesitler demektir. Antalya'da ise kıyıya yakın düz alanlarda yeraltı suyu seviyesi yüksek olabilir. Her iki durumda da sistem seçimini proje verilerine ve sahadaki gözlemlere dayandırıyoruz.
Konut teraslarında kullanılan sürme yalıtım ürünleri, tünel kaplamasında ana yalıtım sistemi olarak kullanılmaz. Geoteknik veriler ve proje şartnamesi olmadan sistem seçilmemelidir. İşletmedeki mevcut bir tünelde membrana ulaşmak mümkün olmadığından sızıntılar içeriden poliüretan enjeksiyon ile onarılır.
Tünel Su Yalıtımı Uygulama Süreci
- Proje incelemesi: Kesitler, su verileri, şartname ve iş programı değerlendirilir; sistem ve detaylar netleştirilir.
- Yüzey hazırlığı: Püskürtme beton yüzeydeki keskin çıkıntılar ve demir uçları kesilir, aktif su gelen noktalar geçici olarak toplanır.
- Geotekstil serimi: Koruma keçesi yüzeye mekanik olarak sabitlenir.
- Membran serimi ve kaynak: Geomembran yerleştirilir, bindirmeler çift sıra kaynaklanır.
- Detaylar: Derz bantları, bölmelendirme ve enjeksiyon hortumları yerleştirilir.
- Test ve kontrol: Kaynaklar basınçlı hava ile test edilir, yüzey gözle kontrol edilir ve sonuçlar kayıt altına alınır.
- Teslim: Kaplama betonu öncesinde alan son kez kontrol edilerek yükleniciye teslim edilir.
Uygulama Sırasında Membranın Korunması
Tünel yalıtımında hasarların önemli bir kısmı membran serildikten sonra, sonraki imalatlar sırasında oluşur. Bu nedenle yalıtım ekibinin işi kaynak testleriyle bitmez; kaplama betonu dökülene kadar yalıtımın bütünlüğü takip edilmelidir.
- Donatı montajında membrana temas eden demir uçları ve paspayı elemanları koruyucu başlıklarla kullanılır.
- Kalıp arabası ilerlerken membranın sıkışması, yırtılması veya kaynakların zorlanması kontrol edilir.
- Kaynak ve montaj işlerinde oluşan hasarlar aynı malzemeden yama ile onarılır ve yeniden test edilir.
- Yeraltı suyunun kimyasal yapısı agresifse, membran ve detay malzemelerinin bu etkiye dayanımı proje aşamasında doğrulanır.
Sinyal tabakalı membranlar ve bölmelendirme detayları, bu kontrollerin sahada daha hızlı ve güvenilir yapılmasını sağlar.
Malzemeler ve Polseal Ürünleri
Geomembran tipi ve kalınlığı proje şartnamesine göre belirlenir. Aç-kapa kesitlerin perde yüzeylerinde ve tamamlayıcı detaylarda Polseal ürünlerinden yararlanıyoruz: havasız sprey ile uygulanan bitüm kauçuk esaslı Polseal BTU 2K ve mekanik ve kimyasal dayanımı yüksek, soğuk uygulanan Polseal PSU 2K poliürea bu işlerde başvurduğumuz ürünlerdendir.
Tünel Yalıtımı Maliyetini Belirleyen Faktörler
- Tünel kesiti, uzunluğu ve yalıtılacak toplam alan
- Drenajlı veya tam kapalı sistem tercihi
- Membran tipi, kalınlığı ve geotekstil gramajı
- Derz, bölmelendirme ve enjeksiyon hortumu miktarı
- Çalışma saatleri, erişim ve iş programı kısıtları
Deneyim, Garanti ve Teklif
Tünel uygulamaları için ayrı bir proje sayfamız bulunmuyor; ancak 20 yılı aşkın sürede 460'tan fazla projeyi tamamladık ve City Center AVM ile Esenyurt Üniversitesi gibi büyük ölçekli yapılarda çalıştık. Garanti konusunda genel kuralımız şöyledir: likit su yalıtımı sistemlerinde 5 yıl, membran sistemlerinde 3 yıl malzeme ve işçilik garantisi; proje bazlı işlerde kapsam yazılı teklif ve sözleşmede netleştirilir.
Bölgesel su yalıtımı hizmetleri için İstanbul su yalıtımı ve Antalya su yalıtımı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Projeniz için teknik görüşme planlamak üzere 0530 255 69 00'ı arayın veya proje dosyalarınızı WhatsApp'tan iletin. Aynı gün keşif ve ön değerlendirme yapıp yazılı teklifimizi hazırlayalım.
